Kadınların doğurganlık dönemlerinde rahimde ortaya çıkan iyi huylu kitlelere “miyom” adı verilmektedir. Miyom, en sık görülen kadın hastalıkları arasında bulunmaktadır. Miyomlar genel olarak iyi huylu tümörler olarak adlandırılmaktadır. Çok nadir olarak kansere dönüşebilmektedir. Bu nedenle miyomların tedavi edilmesi son derece önemli olmaktadır. Miyomların yerleştikleri bölgeler farklılık gösterebilmektedir. Miyomlar genellikle belirti vermemekle birlikte miyom boyutuna, miyomun yerleştiği bölgeye ve miyom sayısına bağlı olarak belirti verebilmektedir. Miyom tedavisi ile ilgili bilinmesi gerekenleri İstanbul’daki kliniğinde hizmet veren kadın Hastalıkları ve Tüp Bebek Uzmanı Doç. Dr. Selçuk Selçuk anlattı:
Miyom Nedir?
Miyom, rahimde görülen iyi huylu düz kas hücrelerinin çoğalmasıdır. Genellikle iyi huylu olan tümörlerdir. Miyom, üreme çağlarında olan 30 - 40 yaş arasında bulunan kadınlarda daha sık görülmektedir. Miyomların oluşma sebebi net olmamakla birlikte hormonal değişikliklerden kaynaklandığı düşünülmektedir. Miyomlar genellikle kadınlarda herhangi bir belirti vermeyebilir. Ancak miyomlar bazı durumlarda çeşitli belirtiler gösterebilmektedirler. Kimi durumlarda miyomlar kişilerde karın ağrısı, şişkinlik, adet düzeninde bozukluk ve cinsel ilişki sonrası kanama gibi belirtiler verebilmektedir. Miyomların boyutu 1cm ile 15 cm arasında değişebilmektedir. Miyomlar bulundukları bölgelere göre çeşitli sınıflara ayrılmaktadırlar.
Miyom Çeşitleri
Miyomlar, yerleştiklere bölgelere göre farklılaşmaktadır. En çok görülen miyom çeşidi ise intramural miyomlar olmaktadır. İntramural miyomlar rahmin kas dokusuna yerleşmektedir. İntramural miyomlar rahmi esnetebilmekte ve genişletebilmektedir. Rahim iç zarına baskı yapabildikleri için adet düzensizliği, düşük ve kısırlık gibi sorunlara yol açabilmektedirler. Saplı miyomlar ise rahme incecik bir sap ile bağlıdır. Saplı miyomlar, zaman içerisinde kendi çevreleri etrafında dönebilmektedir. Bu durum ise kişilerde ağrı hissine yol açabilmektedir. Saplı miyomlar rahmin dış kısmına sarkabilmektedir. Saplı miyomun rahim içinden dışarıya vajinaya doğru sarktığı durumlarda ise miyomların operasyon ile alınması gerekmektedir.
Subseröz miyomlar rahmin dış kısmına yerleşmektedir. Subseröz miyomu bulunan kişilerin karınlarının bir tarafı olması gerekenden daha şişkin görünebilmektedir. Subseröz miyomlar rahmin kas dokusunun orta kısmında yer almaktadır. Ancak 10 cm üzerine çıkan submüköz miyomlar, hastalarda ciddi ağrı problemlerine neden olabilmektedir. Submüköz miyomlar ise boyutları küçük olsa dahi adet düzensizliklerine ve adet kanamalarının yoğun olmasına sebep olabilmektedir. Submüköz miyomlar rahim iç zarını olumsuz yönde etkilediklerinden embriyonun rahim iç zarına tutunmasını zorlaştırabilmektedirler. Bu nedenle hamilelikler düşükle sonuçlanabilmekte ve kısırlık gibi sorunlara neden olabilmektedir.
Miyom Belirtileri Nelerdir?
Miyomlar çoğu vakalarda herhangi bir belirti vermemektedir. Ancak miyomların yapısına, boyutuna, sayısına ve bulunduğu konuma göre kişilerde bazı belirtiler görülebilmektedir. Miyom belirtileri şu şekilde belirtilebilir:
- Kansızlık
- Cinsel İlişki Sırasında Ağrı
- Cinsel İlişkinin Ardından Kanama
- Bacak ve Karın Ağrısı
- Hamileliklerde Tekrarlayan Düşükler
- Sırt Ağrıları
- Kısırlık
- Sık İdrara Çıkma İsteği
- Sindirim Problemleri
- Yoğun ve Uzun Süren Adet Dönemleri
- Erken Adet Görme
- Kabızlık Sorunları
Miyom Tedavisi
Çoğu hastalarda miyomlar herhangi bir belirti vermemektedir. Bu hastalar günlük hayatlarına devam edebilmektedirler. Ancak bazı miyomlar kadınlarda çeşitli belirtilere ve şikayetlere sebep olabilmektedir. Söz konusu belirti ve şikayetlerde miyomların tedavi edilmeleri gerekmektedir. Özellikle düzensiz ve yoğun adet kanamaları olan ve ciddi anlamda karın ve kasık ağrıları yaşayan hastaların miyom tedavisi olmaları önemlidir. Miyom tedavileri miyom ameliyatı ve ilaç tedavisi olmak üzere iki şekilde gerçekleştirilebilmektedir.
İlaç ile Miyom Tedavisi Nasıl Yapılır?
Miyom tedavisi ilaçlar ile gerçekleştirilebilmektedir. Özellikle yoğun ve uzun süreli olan adet kanamaları olan hastalarda hormon içeren ilaçlar kullanılmaktadır. Miyom boyutları da farklı ilaç tedavi seçenekleri ile küçültülebilmektedir. Ancak ilaçların bırakılması durumunda miyomlar eski boyutlarına ulaşmaktadır. Miyoma bağlı şikayetlerin tedavisinde doğum kontrol hapları kullanılmaktadır. Hormonal tedavi ile kadınların rahimlerinin iç zarları inceltilerek miyomun rahim iç zarına olan etkisine bağlı gelişen adet kanamalarının yoğunluğu azaltılmaktadır. Miyom tedavisinde GnRH agonistleri de kullanılmaktadır. Miyom boyutlarını küçülten bu ilaçlar ile kadınların miyom boyutlarında %40 - 50 oranında küçülme sağlanabilmektedir. GnRH agonistlerinin uzun süreli kullanımlarında kemik kaybı görülebilmektedir. Bu nedenle bu ilaçların 6 aydan uzun süreli olarak kullanılmamaları tavsiye edilmektedir.
Miyom Ameliyatları
Açık miyom ameliyatı ve kapalı miyom ameliyatı olmak üzere 2 farklı çeşitte miyom ameliyatı gerçekleştirilebilmektedir. Miyomların sayısına, yapısına, yerleşim bölgelerine ve boyutuna göre açık miyom ameliyatı veya kapalı miyom ameliyatına karar verilmektedir.
Açık miyom ameliyatında karın bölgesine 5-6 cm lik bir kesi yapılarak ameliyat gerçekleştirilmektedir. Özellikle çok büyük miyomlarda açık miyom ameliyatı daha güvenlidir. Miyomun kötü huylu olma riski varsa açık miyom ameliyatı tercih edilmelidir.
Kapalı miyom ameliyatı laparoskopi ile yapılmaktadır. Kapalı miyom ameliyatında miyom, karın içerisinde minik parçalara ayrılarak karın dışına çıkarılmaktadır. Ancak miyom parçalanırken, miyomun kötü huylu olması durumunda sağlık açısından olumsuz bazı durumlar ile karşılaşılabilmektedir. Kötü huylu miyomlar olarak kabul edilen sarkomlar, kapalı ameliyat sırasında karın içerisinde parçalanarak karın dışına çıkarılma işlemi sırasında tüm karın boşluğuna yayılabilmektedir. Bu nedenle ameliyat öncesinde miyomun detaylı olarak incelenmesi son derece önem taşımaktadır.
Histeroskopi ile miyom ameliyatında ise rahim boşluğuna komşu olan miyomlarda rahim bölgesinde yer alan miyom çıkarılabilmektedir. Histeroskopi işleminde br kamera yardımıyla rahim içine girilerek miyom çıkartılabilmektedir ve aynı hasta taburcu edilmektedir.
Miyom ameliyatı gerçekleştirilen kadınların yarısında ilerleyen zamanlarda miyomlar tekrar edebilmektedir. Bu nedenle çocuk sahibi olmayı düşünmeyen ve ileri yaşta olan kadınlarda rahmin alınması, kesin bir tedavi şekli olmaktadır. Söz konusu ameliyatta yalnızca rahim alınmakta, yumurtalıklar bırakılmaktadır. Bu nedenle rahmi alınan kadınlarda ameliyata bağlı menopoz oluşmamaktadır.