OMÜ'den hayati uyarı: Zehri pişirmekle geçmiyor

Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Acil Tıp ve Fitoterapi Uzmanı Prof. Dr. Türker Yardan, yağışların artmasıyla birlikte doğada yetişen mantarların tüketimine karşı vatandaşları uyardı. Zehirli mantarların karaciğer ve böbrek yetmezliğine, ağır vakalarda ise ölüme neden olabileceğini belirten Yardan, özellikle köy göçüren mantarının (Amanita phalloides) ciddi risk taşıdığını söyledi. Mantar zehirlenmelerinde belirtilerin saatler sonra ortaya çıkabildiğini ifade eden Yardan, şikâyetlerin geçici olarak azalmasının tehlikenin sona erdiği anlamına gelmediğini vurguladı.

MANTAR ZEHİRLENMESİNDE BELİRTİLER GEÇ ORTAYA ÇIKABİLİYOR

Yağışlı havaların ardından doğada kendiliğinden yetişen mantarların sayısının arttığını belirten Prof. Dr. Türker Yardan, bilinçsiz mantar tüketiminin ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini ifade etti. Ölümcül zehirlenmelerin önemli nedenlerinden biri olan Amanita phalloides türünün tüketilmesi halinde ilk belirtilerin genellikle 6 ila 12 saat sonra görülebildiğini söyledi.

Zehirlenmenin ilk aşamasında bulantı, kusma ve ishal gibi şikâyetlerin ortaya çıkabildiğini belirten Yardan, ilerleyen süreçte belirtilerin geçici olarak hafifleyebileceğine dikkat çekti. Bu dönemin yanıltıcı olabileceğini vurgulayan Yardan, karaciğer ve böbrek hasarının 3 ila 6 gün içerisinde belirginleşebildiğini kaydetti.

Yardan, "Kişinin şikayetlerinin azalması, zehirlenmenin geçtiği anlamına gelmez. Bu nedenle mantar tüketimi sonrasında zehirlenme şüphesi oluştuğunda belirtilerin ortaya çıkması beklenmemelidir" dedi.

"PİŞİRMEK MANTARIN ZEHRİNİ ORTADAN KALDIRMIYOR"

Zehirli mantarların çeşitli yöntemlerle güvenli hale getirilebileceği yönündeki inanışlara değinen Prof. Dr. Yardan, bu uygulamaların zehirlenme riskini ortadan kaldırmadığını belirtti. Mantarların tuzlu veya sirkeli suda bekletilmesi, kaynatılması, pişirilmesi ya da kurutulmasının güvenli tüketim sağlamadığını ifade eden Yardan, şu uyarıda bulundu:

"Mantarların sirkeli veya tuzlu suda bekletilmesi, kaynatılması, iyi pişirilmesi ya da güneşte kurutulması zehirli maddeleri ortadan kaldırmaz. Zehirli mantarları görünüşlerinden, kokularından veya tatlarından güvenilir şekilde ayırt etmek mümkün değildir"

Bazı mantar türlerinin alkolle birlikte tüketilmesi halinde de sağlık sorunları yaşanabileceğini belirten Yardan, bu durumlarda çarpıntı, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve baş dönmesi görülebileceğini söyledi.

"ŞİKÂYET OLMASA BİLE HASTANEYE BAŞVURUN"

Doğadan toplanan mantarların tüketilmesinin ardından zehirlenme şüphesi oluşması durumunda belirtilerin başlamasının beklenmemesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Türker Yardan, erken müdahalenin hayati önem taşıdığını vurguladı.

Yardan, "Mantar zehirlenmesinde belirtilerin ortaya çıkmasını beklemek ciddi sonuçlara yol açabilir. Zehirlenme şüphesi bulunan durumlarda 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı ve vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır" ifadelerini kullandı.

Aynı mantardan tüketen kişilerin herhangi bir sağlık şikâyeti bulunmasa bile kontrol edilmesi gerektiğini kaydetti.

TÜKETİLEN MANTARDAN ÖRNEK SAKLANMALI

Zehirlenme şüphesi bulunan durumlarda tüketilen mantarın türünün belirlenmesinin tedavi sürecine yardımcı olabileceğini anlatan Yardan, mantardan geriye kalan örneklerin sağlık kuruluşuna götürülmesini önerdi.

Özellikle aynı yemekten tüketen kişilerin tamamının sağlık durumunun değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Yardan, belirtilerin kişiden kişiye farklı zamanlarda ortaya çıkabileceğine işaret etti.

AĞIR VAKALARDA KARACİĞER NAKLİ GEREKEBİLİYOR

Mantar zehirlenmelerinin basit bir gıda zehirlenmesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten OMÜ Acil Tıp ve Fitoterapi Uzmanı Prof. Dr. Türker Yardan, ağır vakalarda karaciğer yetmezliği gelişebileceğini söyledi. Bazı hastalarda karaciğer naklinin gerekli olabileceğini hatırlatan Yardan, erken teşhis ve tedavinin önemine dikkat çekti.

Vatandaşların doğada kendiliğinden yetişen ve türü kesin olarak bilinmeyen mantarlar yerine denetimli üretimle elde edilen kültür mantarlarını tercih etmeleri gerektiğini belirtti.