Samsun Lokantacılar, Tatlıcılar ve Pastacılar Esnaf Odası Başkanı İsmail Balcı: Samsun'da lokantacı esnafı can çekişiyor!

ÖZEL HABER |Samsun Lokantacılar, Tatlıcılar ve Pastacılar Esnaf Odası Başkanı İsmail Balcı, artan girdi maliyetleri, yüksek vergi ve komisyon yükü ile kalifiye eleman eksikliği nedeniyle yeme-içme sektörünün tarihinin en zor dönemini geçirdiğini vurguladı.

Yeme-içme sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin, tırmanan maliyetler ve online sipariş platformlarının yüksek komisyon oranları nedeniyle ekonomik bir çıkmazın eşiğine geldiği, kalifiye personel sıkıntısının da arttığı süreçte esnafın, katlanan borç yükü ve artan giderler karşısında ayakta kalma mücadelesi verdiğini vurgulayan İsmail Balcı, "Esnaf ayakta kalabilmek için kredilerle direniyor" dedi.

“VERGİ UYUMSUZLUĞU ESNAFI YORUYOR”

Gıda, enerji, su ve kira giderlerindeki artışların esnafı zor durumda bıraktığını belirten Başkan İsmail Balcı, "Bizim bu konuyla ilgili ciddi bir çalışmamız var. Derdimizi anlatmak için tüm makamlara başvuruyoruz, Türkiye genelinde esnafımız bu konuda çok dertli" dedi. Balcı, "Düşünün;  bir lokantanın elektrik gideri fazla, su gideri fazla, doğal gaz gideri fazla, personel gideri de fazla. Hep gider var; esnaf ürünü yüzde 1 KDV ile alıyor ancak devlete yüzde 10 KDV ödüyor" şeklinde konuştu.

“ZOR BİR SEKTÖRÜN TEMSİLCİSİYİZ”

Sektörün istihdama sağladığı katkıya dikkat çeken İsmail Balcı, "Zincir marketlerde iki kasiyer ve bir raf düzeltici olmak üzere üç kişi çalışıyor. Aynı büyüklükteki bir lokantada veya pastanede ise en az 30-40 kişi istihdam ediliyor. Yani biz istihdama çok büyük katkı sağlayan, çalıştırdığı insanları kendi eğiten ve yetiştiren zor bir sektörün temsilcisiyiz" ifadelerini kullandı.

“ÇIRAK VE KALFA BULUNAMIYOR”

Sektörde usta, dönerci, yemek ustası, çırak, kalfa, bulaşıkçı ve komi bulamamaktan yakınan İsmail Balcı, bu mesleklerin tercih edilmeme nedenlerini şu sözlerle açıkladı: "İnsanlar bu mesleklerde çalışmak istemiyorlar. Gece geç saatlerde lokanta açmak zorundayız; pastane, börekçi de gece açmak zorundadır. Çünkü saat beş veya altıda servis yapacaksa, iki veya üçte yemek hazırlığına başlanması gerekir.  Bu saatlerde kimse uykusundan uyanmak istemiyor ve dolayısıyla bu meslekler tercih edilmiyor. Bir de çalışan pideciyse üstü başı un olur, köfteciyse üstü başı et ve sarımsak kokar. Dolayısıyla bu çok zor bir meslektir; sürekli ayakta durmaktan insanlar varis hastası oluyor”

“BORÇLAR BÜYÜYOR, MAHKEMELER DOLU”

Esnafın borçluluk oranına ve yaşadığı hukuki sıkıntılara da değinen Balcı, "Esnafın yüzde yetmişi bankalara borçlu ve bu çok iyi bir durum değil, büyük bir sıkıntı. Mahkemelerdeki en büyük yoğunluk iş mahkemelerinde; çünkü birikmiş tazminatları ve mesai ücretlerini ödeyemiyoruz. Biz diyoruz ki, daha çok istihdama katkı sağlamamızı istiyorsanız yükümüzü hafifletin. Vergilerimiz düşük olsun, kullandığımız elektrik, su ve doğal gaz giderlerinde indirim yapılsın. Başka türlü nasıl ayakta kalabiliriz?" dedi.

“GECE MESAİSİNİN DE BEDELİ VAR”

Maliyet artışlarının vatandaşların dışarıda yemek yeme tercihlerini de etkilediğini belirten Balcı, "Vatandaş kendi açısından baktığında yemeklerin pahalı olduğunu söylüyor. Ancak biz de diyoruz ki gece yarısı hiç kimse kalkıp bunu kendi evinde hazırlayamaz; zaten hazırlayabilse gidip bir mekanda yemez. Gece yarısı kalkan insanın yaptığı işin de bir bedeli var. Lokantada içilen bir tabak çorbayı bile sabah yapacak biri lazım, yapılmış çorbayı servis yapacak biri lazım, bulaşığı yıkayacak biri lazım. Sektörü dışarıdan görüp cazip bulan ve iş yeri açanların yüzde doksanı 6 ay içinde dükkanını kapatıyor. Çünkü işyeri açan kişi kendi katkı sağlayamıyorsa, işletme ayakta durmuyor" diye konuştu. 

Sipariş platformları ikinci ortak gibi

Çevrimiçi yemek sipariş platformlarının ve kurye firmalarının yüksek komisyon oranlarından esnafın büyük rahatsızlık duyduğunu dile getiren Samsun Lokantacılar  Odası Başkanı İsmail Balcı, "Yani kuryenin hiçbir emeği yok. Dükkan senin; kirasını, elektriğini, suyunu, tabela vergisini, çöp vergisini, reklam vergisini, çalışan personelin maaşını, sigortasını, tazminatını ve diğer tüm yasal haklarını sen ödüyorsun. Kurye sadece senin hazırladığın paketi alıp müşteriye götürüyor. Aldığı komisyon ise ciddi manada yüksek, bunlardan da rahatsızız. Biz bu dönem, yeni seçilen üst kurullarla beraber derdimizi en üst makamlara kadar ileteceğiz. Yoksa bizim sektörümüz can çekişiyor" diye konuştu.