Samsun'da geliştiriliyor: Doktorların ikinci gözü olacak

Samsun Üniversitesi, akciğer kanserinin erken teşhisinde hekimlere destek olmak amacıyla yapay zeka tabanlı karar destek sistemi geliştiriyor. TÜBİTAK desteğiyle yürütülen projede, bilgisayarlı tomografi görüntülerindeki şüpheli bölgelerin tespit edilmesi ve elde edilen sonuçların doktorlara açıklanabilir şekilde sunulması amaçlanıyor. İlk yılı tamamlanan projenin önümüzdeki iki yılda geliştirilerek klinik etkilerinin araştırılması planlanıyor.

TOMOGRAFİ GÖRÜNTÜLERİNİ ANALİZ EDECEK

Samsun Üniversitesi Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi Dekan Vekili Prof. Dr. Zafer Cömert, geliştirilen sistemin akciğer hastalıklarının alt türlerini sınıflandırmaya odaklandığını belirtti.

Tomografi görüntülerini inceleyerek hekimlere tanı sürecinde yardımcı olacak sistemin, değerlendirmelerini hangi bulgulara dayanarak yaptığını da göstereceğini ifade eden Cömert,"Hastalığa ilişkin bir olasılık değeri verebiliyoruz ama hekim doğal olarak, 'Bunu neye göre verdi?' diye sorabiliyor. Dolayısıyla buradaki süreçlerin açıklanabilir olması oldukça önemli."dedi.

Sistemin, değerlendirmeye aldığı bölgeleri ısı haritalarıyla göstereceğini anlatan Cömert,"'Buna normal bir akciğer görüntüsü dedim' ya da 'Hastalıklı bir akciğer görüntüsü dedim fakat bunu yaparken şu bölgelere baktım.'"diyebilmesi lazım" ifadelerini kullandı.

DOKTORLAR YAPAY ZEKA İLE KONUŞABİLECEK

Projenin önemli özelliklerinden birinin büyük dil modeli entegrasyonu olacağını belirten Cömert, hekimlerin herhangi bir teknik bilgiye ihtiyaç duymadan sistemle iletişim kurabileceğini söyledi.

Cömert,"Klinik anlamda bir hekim bu sisteme eriştiğinde tomografi görüntüsünü sistem üzerine bıraktığı zaman doğal dille sistemle etkileşim kurabilecek. Lezyonların tespitleri ya da modelleme noktasında hangi alanlara odaklanması gerektiği gibi bilgilerin çıkarımını doğrudan yapabilecek." diye konuştu.

PROJENİN İLK YILINDA UMUT VERİCİ SONUÇLAR

Çalışmanın tamamen yerli imkanlarla yürütüldüğünü belirten Prof. Dr. Cömert, veri setlerinden algoritmaların geliştirilmesine kadar bütün aşamaların proje ekibi tarafından gerçekleştirildiğini aktardı.

Cömert, "Projenin ilk yılında umut verici sonuçlar elde ettik. Önümüzde iki yıllık bir süre var. Bu süre içerisinde projenin gelişimi açısından optimizasyonları tamamlamayı, algoritmayı maliyet ve verimlilik noktasında en uygun noktaya getirmeyi hedefliyoruz. Sonrasında geniş dil modeli entegrasyonunu yapacağız. Klinik olarak gerçekten anlamlı bir farklılık elde edebiliyor muyuz, buna bakacağız. Eğer bu soruyu olumlu yanıtlayabilirsek projemizi sonlandırmış olacağız. Yapay zeka hekimlerin yerini almak yerine teşhis süreçlerine destek olacak. Geliştirilen sistemin özellikle gözden kaçabilecek bulguların değerlendirilmesine katkı sunmasını hedefliyoruz. Dolayısıyla ikinci bir göz doktorlara eşlik edecek. Hastalıkların daha erken teşhis edilmesi, doktorların üzerindeki iş yükünün azaltılması boyutlarıyla da hem klinik hem de sosyal etki anlamında katkıları olacak projemizin."

Geliştirme süreci devam eden sistemin, hekimlerin yerini almak yerine tanı süreçlerini desteklemesi, gözden kaçabilecek bulguların değerlendirilmesine yardımcı olması ve doktorların iş yükünü azaltması hedefleniyor.