Samsun'da Onur Anıtı'ndaki kabartmaların bilinmeyen hikâyesi

Samsun'da Cumhuriyet Meydanı'nda bulunan Onur Anıtı, yalnızca Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün 19 Mayıs 1919'da başlattığı Milli Mücadele'yi değil, bağımsızlık mücadelesine destek veren Anadolu insanının fedakârlıklarını da simgeliyor. Anıtın kaidesindeki kabartmalar arasında, Karadeniz'de açıkta demirleyen gemilerden silah ve mühimmat taşıyan mavnacıların kahramanlığı da yer alıyor. Samsun Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Necmi Çamaş, Anadolu Ajansına yaptığı açıklamada, anıttaki figürlerin Milli Mücadele'nin lojistik boyutunu gözler önüne serdiğini belirtti.

ONUR ANITI'NDA MİLLİ MÜCADELE'NİN İZLERİ

Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel'e 1927 yılında sipariş edilen Onur Anıtı, 1931 yılında Samsun'a getirildi ve 15 Ocak 1932'de düzenlenen törenle açıldı. Anıtın kaidesinde bulunan kabartmalarda, Milli Mücadele'nin farklı aşamaları ve Anadolu halkının bağımsızlık mücadelesine verdiği destek tasvir ediliyor. Necmi Çamaş, anıtın yalnızca Atatürk'ü değil, Milli Mücadele'ye katkı sağlayan kahramanları da temsil ettiğini vurguladı.

MAVNACILAR SİLAH VE MÜHİMMATI KIYIYA TAŞIDI

Milli Mücadele döneminde Samsun, İnebolu ve Trabzon'daki mavnacılar, Karadeniz'in zorlu koşullarında önemli görevler üstlendi. Açıkta demirleyen gemilerden alınan silah ve mühimmat, küçük taşıma tekneleriyle kıyıya ulaştırıldı. Karaya çıkarılan malzemeler, Anadolu halkının desteğiyle iç bölgelere taşınarak Milli Mücadele'ye katkı sağladı.

Çamaş,"Birkaç mil açıkta demirleyen gemilerden silah ve mühimmatı gecenin karanlığında kıyıya ulaştırdılar. Bu mühimmatla Anadolu insanı tarafından kadın, erkek, genç ve yaşlı demeden sırtlarda taşınarak Milli Mücadele'ye destek sağlandı." dedi.

MAVNACILARIN KAHRAMANLIĞI KABARTMALARDA ANLATILIYOR

Onur Anıtı'nın kaidesinde yer alan figürlerin, Milli Mücadele'nin cephe gerisindeki fedakârlıkları da yansıttığını belirten Çamaş, mavnacıların bağımsızlık mücadelesindeki rolüne dikkat çekti.

Çamaş,"Burada Anadolu insanının Milli Mücadele'ye destek vermek için yaptığı lojistik çalışmaların çok net bir özetini görüyoruz. Karadeniz'in hırçın dalgalarıyla mücadele ederek açıkta demirleyen gemilerden silah ve mühimmatı karaya çıkaran mavnacıların mücadelesi bu figürlerde anlatılıyor."ifadelerini kullandı.

Mavnacıların gösterdiği fedakârlığın devlet tarafından da onurlandırıldığını belirten Çamaş, "1924 yılında Gazi Meclis'imiz, mavnacıların hayatlarını hiçe sayarak gösterdikleri bu kahramanca mücadeleyi İstiklal Madalyası ile tescillemiştir. Samsun, İnebolu ve Trabzon mavnacılarının Milli Mücadele'ye katkıları bu şekilde onurlandırılmıştır."dedi.

SAMSUN İSTİKLAL MADALYASI'NA 101 YIL SONRA KAVUŞTU

Milli Mücadele sırasında Samsunlu mavnacıların gösterdiği kahramanlık nedeniyle verilen İstiklal Madalyası, 101 yıl sonra Samsun'a teslim edildi. Necmi Çamaş, Samsun Valisi Orhan Tavlı, Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan ve milletvekillerinin katkılarıyla madalyanın 2025 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisinde düzenlenen törenle Samsun'a tevdi edildiğini hatırlattı.

SAMSUN'A İSTİKLAL MADALYASI MÜZESİ KAZANDIRILACAK

Samsun Büyükşehir Belediyesi, mavnacıların kahramanlıklarını ve İstiklal Madalyası'nın tarihsel önemini gelecek nesillere aktarmak amacıyla yeni bir müze çalışması yürütüyor. Valilik bahçesinde bulunan Etnografya Müzesi, planlanan çalışma kapsamında "İstiklal Madalyası Müzesi - Karadeniz'in Sessiz Kahramanları Mavnacılar" adıyla müze ve sergi salonuna dönüştürülecek. Yeni müzede, Samsun'un Milli Mücadele'deki rolünün ve mavnacıların bağımsızlık mücadelesine sağladığı katkıların ziyaretçilere aktarılması hedefleniyor.