loading...

Samsun merkezli, bölge gazetesi...

  • Dolar
  • Euro
  • GR ALTIN
  • ÇEYREK

  • 09 Eylül 2018, Pazar 8:00
ERBİLKARAKOÇ

ERBİL KARAKOÇ

Damdaki Kemancı ve12 Eylül 

Sürgün eylül geldiğinde

damlara bakarım,

belki bir mucize olur, kentlerde yeni bir hayat mayalanır,

belki karanlık çatılara güneşi doğuran bir keman sesi duyarım.

Damlara bakarım, damlardaki sıradan insanlara

mucizeyi gerçeğe sıradan insanlar dönüştürür. (Erbil Karakoç)

Damdaki kemancıyı bilir misin, Çarlık Rusya’sında geçer mevzu!”

ŞolemAleyhemyidiş  dilinde yazmıştır eserini.  Fakat  senaryoyu yazan  Amerikalı yazar Joseph  Steindir… Yıl 1905 Rusya hala çarlıkla yönetilir. Olaylar Yahudi geleneklerine sıkı sıkıya bağlı dış dünyaya göz kapayan köylüler ile sütçü Tevye beş kızı ve karısı etrafında gelişir. Mucizeyi gerçeğe sıradan insanlar dönüştürür repliği  veTevye’nin kızlarının şarkıda söylediği, “bana damat bulma bana koca bulma.”  Replikleri gibi bir çok anlamlı replikler tarihsel misyonunu günümüzde de sürdürmektedir.   Damdaki kemancı sadece bir “imgedir.”  Tevye’nin yoksullukla ve değişen yaşam mücadelesine karşı büyük bir azimle ayakta kalma gayreti  damdaki kemancıyla imgelenir.  Kapitalizm köye bir dikiş makinesiyle girmiştir. Artık Tevye’nin damatlarından biri daha fazla para kazanabilecektir. Fakat asıl karakterlerden biri Perchk’tir. Devrim hareketinin vücut bulmuş halidir ve geleneklere kökten itirazı yükselten o dur. (Ekim devrimi Perchk’le mayalanır) Damdaki kemancı toplumlar üzerindeki hem yıkıcı hem de değişimi gösteren önemli bir eserdir. Hepimiz dengede kalmaya çalışan  damdaki  kemancıyızdır aslında  Eser Türkçe olarak da görsel sanatlara aktarılmışsa da anlam ve içeriği Keşanlı Ali destanı seviyesinde sığlaştırılmıştır. Fakat Damdaki Kemancının Türkiye ile daha trajik bir bağı vardır. Geçmişten bugüne baktığımızda bizi çok derinden ilgilendiren bir  değişimin   yaşandığı zamanlardan seksenlerden kalma bir bağ. Damdaki Kemancının  popülaritesinin yüksek olduğu dönemlerdir,  öyle ki Beyaz Saray bile hayrandır yapıta! 

Seksen darbesi öncesi  Türkiye   masasından sorumlu Paul Hanzeydi.

Beyaz sarayın ‘SitauationRoom ‘ odasına  dünyadan ABD açısından çok önemli diye nitelendirilebilecek haberler bu bölüme yollanırdı. Pentagon olsun, CIA

olsun başkanın duyması gereken önemdeki konuları SitauationRoom’a  yönlendirirlerdi.

SitauationRoom da önce alt düzeyden başlayarak ve onay alarak haberi başkana kadar iletirdi… İşte böyle bir haber Paul Hanze’yi tabiî ki başkanı da  ilgilendiriyordu.

Telefonun hoparlöründen gelen ses aynen şöyleydi-

“Yourboyshavedone it.”

“Seninkiler nihayet yaptı.” Paul Hanze o gece sekiz aydır takip ettiği işten umudunu  kesmişti. Ama bu ses ona yeniden umut olmuştu.

“Kim benimkiler neden bahsediyorsun dedi…”Benim generaller mi!  Türkiye mi ! Darbemi yaptılar …Ooo çok memnun oldum.”  Paul Hanzne’nin  telefonda görüştüğü kişi  meçhul biriydi. Paul Hazn’e   Türkiye deki en iyi casuslarından biri olan (Tarih 12 Eylül 1980. ) Jussmattu aradı. Jussmatt’a bugün Ankara da ne oldu,  NATO nun tatbikatı vardı . Bizimkiler bu nedenle kışlanın dışına çıkan askerleri darbe yaptı sanmasınlar bir daha kontrol edin dedi.

Jussmuttan yarım saat sonra doğrulama geldi .

 Türk Genelkurmayından jusmunta resmi bilgi verilmişti.  Haber doğruydu. O halde başkana bilgi verilebilirdi  ve bu müdahale Amerikalılar için iyiydi.

Sonra Paul Hanze başkan Carter ı arar. O esnada Carter, Kennedy Centerda Damdaki Kemancıyı izliyordur…Paul durumun önemli  olduğunu  söyler ve başkanı telefona ister. Türk Ordusu yönetime el koydu herhangi bir kuşku ve kaygıya gerek yok müdahale etmesi gerekenler etti.  Bizim açımızdan kötü bir durum söz konusu değil dedikten sonra  başkana iyi geceler diler ve telefonu kapatır. Yukarıda ki bu anlatım tam anlamıyla birebir olmasa da bir gerçeğin kurguya olan yansımasıdır.  

Esere dönecek olursak. Tevye’nin yoksullukla hayatını kolaylaştıran her türden gelenekler elinin altından birer birer kaymaya başlar. Damdaki Kemancı ne kadar inatçı olursa olsun değişim rüzgarı bir kere esmeye başlamıştır, Tevye bu rüzgarın  karşısında duramaz ve dengesini yitirir. Kentlerde yeni bir hayat mayalanmıştır ve ekim devriminin mayası tutmuştur.

 Her 12 Eylül geldiğinde damlara bakarım damlardaki sıradan insanlara. Mucizeyi gerçeğe sıradan insanlar dönüştürür.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


BASINDA BUGÜN
TÜM GAZETELER
yukarı çık