Türkiye’de yükselen enflasyon ve azalan alım gücü karşısında, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü dikkat çeken bir kararla 1 ve 50 kuruşluk madeni paraların basımına yeniden başladı. Ekonomistler, bu adımın sembolik kaldığını belirtirken, 50 kuruşun üretim maliyetinin 3 TL’yi, 1 TL’nin maliyetinin ise 4 TL’yi aştığı bildirildi.
8 AY SONRA 1 VE 50 KURUŞ YENİDEN BASILDI
Sekiz ay aradan sonra yeniden başlayan üretimde 1 kuruştan 240 bin, 5 kuruştan 180 bin, 10 kuruştan 360 bin adet madeni para basıldı. Eylül ayında toplam 54 milyon 210 bin lira değerinde bozuk para üretimi gerçekleşti. Ancak bu üretim, yüksek maliyet nedeniyle ekonomik verimlilikten uzak bir adım olarak değerlendiriliyor.
50 KURUŞUN MALİYETİ 3 LİRAYI GEÇTİ
Darphane kaynaklarına göre, bir adet 50 kuruşun üretim maliyeti 3 TL’yi, 1 liralığın maliyeti ise 4,3 TL’yi geçti. Bu tablo, düşük nominal değere sahip madeni paraların basımını ekonomik olmaktan çıkarıyor. Günlük hayatta da 50 kuruşun değeri giderek azalırken, bir simit almak için 40 adet 50 kuruş gerektiği örneği, enflasyonun geldiği noktayı ortaya koyuyor.
5 TL’LİK MADENİ PARALAR YAYGINLAŞACAK
Nakit kullanımındaki dönüşümle birlikte geçtiğimiz yıl sınırlı sayıda piyasaya sürülen 5 TL’lik madeni paraların önümüzdeki dönemde daha geniş çapta tedavüle sokulması planlanıyor. Ancak mevcut fiyat artışları nedeniyle 5 TL’nin de alım gücü hızla eriyor. Artık bir simit almak için 4 adet 5 TL gerekiyor.
200 LİRANIN DEĞERİ ERİDİ
Yüksek enflasyonla birlikte Türkiye’nin en büyük banknotu olan 200 TL’nin alım gücü de ciddi oranda azaldı. Ekonomistler, 12 yılda 200 liranın reel değerinin neredeyse beşte birine düştüğünü belirtiyor. Darphane’nin bozuk para üretimine dönmesi, paranın reel değer kaybının sembolik bir yansıması olarak yorumlanıyor.
“500 VE 1000 LİRALIK BANKNOTLAR BASILMALI”
Sözcü TV’de yayınlanan Para, Politika ve Hayat programına katılan Ekonomist Tunç Şatıroğlu, daha büyük banknotların gerekliliğini şu sözlerle dile getirdi:
“Enflasyon düşürülüp tek haneye indirildiğinde yeni banknot düşünülmüştü ama bu gerçekleşmedi. 2026’da hedef yok, 2027 seçim yılı. Böyle bir ortamda sıkı para politikası uygulanmaz. İlk etapta 500 ve 1000 lira, ardından 2000 ve 5000 lira basılması gerekir.”
“YENİ BANKNOTLAR PSİKOLOJİK BASKI YARATABİLİR”
Programda konuşan Prof. Dr. Mithat Bayundur ise yüksek değerli banknotların toplumda algı baskısı yaratabileceğini ifade etti:
“Asgari ücretli bir vatandaşın elinde 2 bin lira banknot olsa, 10 tane taşıyacak. Para kalabalık görünecek ama alım gücü değişmeyecek. Bu da psikolojik baskı yaratır.”
sozcu.com.tr
