Erdal İnönü liderliğindeki Sosyal demokrat Halkçı Parti (SHP) ile Ahmet Türk ve arkadaşlarının öncülüğündeki Halkın Emek Partisi (HEP) 20 Ekim 1991 tarihinde yapılan genel seçimlerde güç birliği kararı aldı.
Seçim öncesi seçim bölgesinde karşılaştığım Samsun Milletvekili İlyas Aktaş’a sohbet sırasında “SHP-HEP ittifakını nasıl değerlendiriyorsun” diye sormuştum.
Elimdeki not defterimi aldı.
“Karadeniz’de “SHP ‘HEP’TEN GİDER” şeklinde bir not düştü.
“Seçimden sonra görüşelim” dedi.
HEP adayları, barajı rahat geçebilmek amacıyla SHP listelerinden aday gösterildi.
Seçimler yapıldı.
DYP birinci, ANAP ikinci oldu.
İki yıl önce, 1989 yerel seçimlerinde birinci parti olan SHP HEP’e milletvekili kontenjanı vermesinin bedelini üçüncü sıraya düşerek ödedi.
DYP 178, ANAP 115, SHP 88, RP 62, DSP 7 milletvekili çıkardı.
HEP ilk kez 21 milletvekili ile SHP kontenjanından TBMM’ye girdi.
TBMM’de temsil hakkı kazandı.
İlyas Aktaş’ın defterime yazdığı “SHP ‘HEP’TEN GİDER” şeklindeki notunu anımsadım.
SHP ‘HEP’ten gitmişti.
SHP-HEP ittifakına Karadenizliler oy vermeyerek göstermiş ve SHP Karadeniz Bölgesi’nde bir milletvekili dahi çıkaramamıştı.
TBMM’de geride bıraktığımız hafta sonu Çerçeve Yasa için “Evet mi-Hayır mı” oylaması yapılırken 1991 genel seçimlerini anımsadım.
Radyoda Kamuran Akkor’un sevilen şarkısı çalıyordu:
“Evet mi Hayır mı” çalıyordu.
Kamuran Akkor “Evet mi hayır mı/Söyle bana nedir senin cevabın?/Beklemek istemem/Ne olacak bilinmez ki yarın”
TBMM Genel Kurulu’ndaki oylama öncesi YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel stratejik bir çalışma yaptı.
Bölgelerindeki konumlara göre milletvekillerini “evet-hayır” konusunda serbest bıraktı.
Karadeniz Bölgesi’ndeki illerden seçilen ve başka illerden seçilen Karadeniz kökenli milletvekillerini tamamı “hayır” oyu verdi.
“Hayır” oyu veren milletvekilleri sanırım 1991 seçimlerindeki SHP-HEP ittifakının yarattığı sonucu da göz önüne alarak hareket ettiler.
Karadeniz Bölgesindeki iller en fazla şehit veren illerin başında yer alıyor.
Samsun’dan Artvin’e kadar olan karayolunda bulunan tüm üstgeçitlerde şehitlerin isimleri yer alıyor.
Karadenizlinin hassasiyeti de oy kullanırken ortaya çıkıyor.
YENİ Parti’de milletvekilleri “evetçi-hayırcı” ikiye ayrılmasına karşın evetçilerin sayısı (35) hayırcıların (54) gerisinde kaldı!