loading...

Samsun merkezli, bölge gazetesi...

  • Dolar 5.9364
  • Euro 6.5451
  • GR ALTIN 284.75
  • ÇEYREK 465.53

  • 28 Temmuz 2019, Pazar 10:00
TAHSİNÇAYIROĞLU

TAHSİN ÇAYIROĞLU

YAVRU VATAN KIBRIS: GENEL BAKIŞ

Kıbrıs, Doğu Akdeniz’de Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının birbirine en çok yaklaştığı bir yerdedir. Reel politik açıdan Kıbrıs, ticaret ve enerji yollarının üstünde olmasından dolayı kilit bir nokta oluşrturmaktadır. De facto (fiilî) olarak olarak iki devletin bulunduğu Kıbrıs Adası, 9.250 km²’lik alanıyla Akdeniz’in üçüncü büyük adası olup, coğrafî olarak Anadolu’nun doğal bir uzantısıdır. Suriye’ye 112 km, Lübnan’a 162 km, Filistin’e 267 km, Yunanistan’a 274 km, Mısır’a 418 km olan ada, Türkiye’nin sadece 70 km uzağındadır.

Kıbrıs, IV. Jeolojik zamanda, İskenderun Körfezi’nin çökmesi sonucu oluşmuştur. Adanın kuzeyinde Beşparmak (Girne) Dağları, güneyinde Karlı (Trodos) Dağlar bulunmaktadır. Adanın zirvesi ise 1952 metreyle Olimpos Tepesi’dir. Kanlı Dere, Gazimagusa Körfezi’ne; Karyoti Nehri, Güzelyurt Körfezi’ne; Kuris Nehri, Episkopi Körfezi’ne dökülen önemli akarsularıdır. Adanın kuzeyinin W’si ekilebilir araziden oluşup, en önemli düzlüğü Güzelyurt Körfezi’nden Gazimagusa Körfezi’ne uzanan İç (Mesarya) Ova’dır. Turunç, zeytin, çam, selvi, harup, okaliptüs ağaçlarının yanında makilikler, değişik orkide ve çiçek türleri Kıbrıs’ın bitki örtüsünü oluşturur. Hayvancılığın önemli yer tuttuğu adada, Hellim Peyniri meşhurdur. Göç yolu üzerinde bulunmasından dolayı değişik kuş türlerine de ev sahipliği yapan adanın sahilleri, karetta ve çelonya kaplumbağlarının yumurtlamaları için uygundur. Adanın yaban eşekleri ise Karpaz Parkı’nda yaşamaktadır.

1830’lardaki sayıma göre ada nüfusunun 3’ü Türk iken, 1930’larda bu oran ’ye düşmüştür. Türk nüfusunun düşmesinde adanın işgal edilmesi, baskılar ve Lozan Anlaşması’nın 21’inci maddesinden kaynaklı göçler yatmaktadır. Neticede adadan on binlerce Türk göç etmiştir. Bugünse adadaki Türklerin oranı 0’u bulmaktadır.

Kıbrıs’ın en büyük sorunlarından birisi de susuzluktur. Bu sorunu çözmek için 17 Ekim 2015’te, Kıbrıs Su Temin Projesi kapsamında, boru hattı döşenmiştir.

Kıbrıs’ta ilk yerleşimlerin M.Ö. 10 bin yılına kadar uzandığı tahmin edilmektedir. Hitit ve Mısır kaynaklarında “deniz ülkesi” anlamında “Alaşya” olarak adlandırılan adanın bugünkü adı, Akatça’da “bakır” anlamına gelen “cypr” kelimesiyle Yunanca’daki “us” ekinin birleşmesinden oluşmuştur.

M.Ö. 1500 ilâ M.Ö. 1200 yılları arasında Hitit ve Mısır mücadelesine sahne olan Kıbrıs, M.Ö. 1000 yılında Fenike kolonisi, M.Ö. 709’da Asur kolonisi olmuştur. M.Ö. 570’te tekrar Mısır hakimiyetine giren Kıbrıs, M.Ö. 525’te Pers istilasına uğramıştır. M.Ö. 333’te Büyük İskender’in Persleri yenmesi üzerine Makedon Krallığı’nın egemenliğine girmiştir. M.Ö. 31’de Aktium Deniz Savaşı sonrasında Kıbrıs, Roma’nın bir eyaleti olmuştur.

649’dan sonra Arap saldırılarına maruz kalan ada, Doğu Roma ve Emeviler arasında yapılan anlaşma gereği 688 ilâ 868 yılları arasında kondominyum olarak yönetilmiştir. 868’den sonra tekrar Doğu Roma’nın eline geçen ada, 1191’de III. Haçlı Seferi sırasında I. Richard tarafından işgal edilmiştir. Böylece Kıbrıs’ta Lüzinyan Krallığı kurulmuştur. 1426’da Memluklular’a vergi vermeye başlayan ada, 1489’da ise Venedikliler’e satılmıştır. 

1571’de Türkler tarafından fethedilen Kıbrıs’ta, Latin egemenliğine son verilerek, millet esası benimsenmiştir. 1572 yılında İskan Kanunu ile adaya Türkler yerleştirilmiştir.

Üç asırdan fazla süren Türk hakimiyetinin ardından Kıbrıs, 1878’de Birleşik Krallık tarafından zor kullanılarak kiralanmış ve 1914 yılında ise aynı devlet tarafından işgal edilmiştir.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


Göktuğ GÖK Göktuğ GÖK 11.08.2019 13:30

Kıbrıs Türktür, Türk kalacak.. Kimsenin bunun değiştirmesine gücü yetmez..

yukarı çık