Ülkemizde yerli ve yabancı turistlerin yoğun ilgi gösterdikleri kimi tarihi ve kültürel mekânlar vardır ki, bu yerler daha çok simgeleriyle anılırlar.
İstanbul'un Sultanahmet Camii, Kız Kulesi, Ankara'nın Anıtkabir'i ve Ata Kulesi, Trabzon'un Sümela Manastırı, İzmir'in Saat Kulesi, Çanakkale'nin Şehitliği, Diyarbakır'ın Surları, Konya'nın Mevlana Türbesi, Şanlıurfa'nın Balıklı Gölü, Bursa'nın Uludağ'ı, Erzurum'un Yakutiye Medresesi, Denizli'nin Pamukkale Travertenleri, Edirne'nin Selimiye Camii, Nevşehir'in Peribacaları, Gaziantep'in Zeugma Antik Kenti Türkiye'deki şehir simgelerine verebileceğimiz en önemli örneklerdendir.
Ayrıca yöresel mutfağın bir imge olarak değer taşıdığı şehirlerimiz de mevcuttur.
Afyon'un kaymağı, Kayseri'nin pastırması, Çorum'un leblebisi, Kahramanmaraş'ın dondurması, Gaziantep'in baklavası, Şanlıurfa'nın isot biberi, Adana'nn kebabı, Diyarbakır'ın kadayıfı, Erzincan'ın tulum peyniri, Kars'ın kaşarı, Rize'nin çayı kentsel simge olarak kullanılan gıdalardır.
Türkiye'nin 2023 hedeflerinden biri de sürdürülebilir ekonomik kalkınma içerisinde "Marka Kentler" oluşturma projesiydi.
Burada öncelikle kültürel ve doğal değerleri öne çıkararak kent imgeleri ve markaları oluşturmak suretiyle, özellikle on beş kentin turizm açısından cazip merkezler haline getirilmesi ve bu kentlerin bir nevi kültür ekonomisiyle kalkınmaları amaçlanmaktadır.
Kültür ekonomisinin temelinde ise iki şey vardır:
Birincisi, yerel kültürel belleğin oluşturulmasıdır; ikincisi ise, kültür endüstrisine bağlı olarak üretime geçilmesidir.
Bu belleğin oluşumunda, aktarımında ve korunmasında ise birinci derecede etken unsur ve temel kaynak yerel medyadır. Yerel medya bir kentin ana damarlarını besleyen kılcal damarlarıdır.
Samsun'da kent kimliğinin ve belleğinin oluşmasında kentsel simgelerle birlikte en fazla yerel medyadan yararlanılmalıdır. Bu nedenle Samsun’un öne çıkan kültürel değerlerini, turistik mekânlarını pazarlayacak olan yerel medyaya çok iş düşmektedir.
Bu arada yerel idareciler, bilim adamları ve bürokratlar bir araya gelip, hangi kültürel değerlerin bu şehri temsil yeteneğine sahip olduğuna; yine bu değerlerin birer simge olarak, kent kimliğinin oluşmasına ve bir istihdam alanı olarak görülen kültür endüstrisinin canlanmasına ne denli katkı sağlayabileceğine karar vermeleri gerekmektedir.
Bu konuyla ilgili olarak size birkaç simge/sembol örneği vermek istiyorum.
1. Samsun milli mücadelenin ilk adımının atıldığı, ilk ateşin yakıldığı meşale şehirdir.
2. Samsun denildiğinde akla gelen simgelerden biri de "Samsun pidesi”dir.
3. Yine “Samsun simidi” simge olmaya aday diğer bir üründür.
4. Ayrıca “Kaz tiridi” ünü ülke çapını aşmış bir mutfak simgesi olmaya adaydır.
5. Samsun'da üretilen "Semaver" de simgesel değer taşımaktadır.
6. "Havza Termal Kaplıcaları."
7. Saathane Meydanı’na adını veren "Saat Kulesi".
8. UNESCO Doğal ve Kültürel Mirası geçici listesine alınan “Kızılırmak deltası.”
9. Çarşamba ayakkabısı, kıvratması ve
10. Bafra nokulu da Samsun’un sembolü olarak kullanılabilecek ürünlerdendir.
Yukarıda Samsun turizminde ve kültür endüstrisinde öne çıkan bir dizi imgesel değeri ve bunlara bağlı olarak oluşturulan çeşitli simgeleri ele aldık.
Elbette Samsun'un simgeleri bunlarla sınırlı değildir. Bunların dışında da pek çok simgesel değeri burada ele almak mümkündür.
Örneğin Ali Fuat Başgil, Yaşar Doğu, Orhan Gencebay, Yıldıray Çınar; ayrıca Terme pirinci, Oyma Ağaç ören yeri, Şahinkaya Kanyonu, Uluslararası Halk Dansları Festivali, Ondokuz Mayıs Üniversitesi ve tabii ki de Samsunspor bu kentin önemli imgelerindendir.
Aslında burada vurgulamak istediğimiz şey, bütün dünyada önemi her geçen gün artan ve sürdürülebilir ekonomik kalkınma içerisinde bir lokomotif görevi görecek olan kültür ekonomisi/kültür endüstrisi gibi kavramlardan ve bunlara bağlı enstrümanlardan Samsun, Samsun ekonomisi ve Samsun halkı ne denli yararlanabilmektedir ya da buna yönelik bir hazırlık var mıdır?