Samsun merkezli, bölge gazetesi...

  • Dolar 6.0197
  • Euro 6.9241
  • GR ALTIN 229.37
  • ÇEYREK 378.86

  • 05 Ağustos 2018, Pazar 10:00
TAHSİNÇAYIROĞLU

TAHSİN ÇAYIROĞLU

1961 ANAYASASI

1961 Anayasası’nın öngördüğü düzene geçilmesi, Adalet Partisi’nin cumhurbaşkanlığına aday göstermekten vazgeçmesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin ant içmelerini izleyen 26 Ekim 1961’de Milli Birlik Komitesi Başkanı’nın cumhurbaşkanlığına seçilmesi ve Cumhuriyet Halk Partisi’ne ise hükümeti kurma görevinin verilmesi ile olmuştur. Hükümet, CHP ve AP koalisyonu kurulmuştur. 1961 Anayasası;

1)24 Anayasası’nda yer alan “Türkiye Devleti'nin bir cumhuriyet olduğu” ifadesi aynen kaldı.

2)24 Anayasası’nda yer alan “milliyetçi devlet” ilkesi yerine “Türk milliyetçiliği ve milli devlet” ilkesi benimsendi.

3)24 Anayasası gibi “egemenliğin kayıtsız şartsız Türk Milleti’nde” olduğu belirtilmiş, ancak 24 Anayasası’nın aksine bunu “TBMM eliyle kullanır” ifadesi yerine, “yetkili organlar eliyle” kullanır ibaresine vurgu yapılarak, “meclis üstünlüğü” ilkesine son verilmiştir. Bu aynı zamanda kuvvetler ayrılığı ilkesinin de benimsendiğini göstermektedir.

4)Seçmen yaşı 24 Anayasası’nın aksine Anayasa’da düzenlenmemiş, kanunlara bırakılmıştır. Seçimler serbest, eşit, gizli ve tek dereceli genel oy ilkesine göre yapılacağı düzenlenmiştir.

5)61 Anayasası, siyasal partileri demokrasinin vazgeçilmez bir unsuru saymıştır. Bu da çoğulcu demokrasi anlayışının benimsendiğini göstermektedir. Ayrıca parti tüzüklerinin “insan hak ve hürriyetlerine, laik cumhuriyet ilkesine, devletin ülkesi ve milleti ile bölünmez bütünlüğü” ilkesinde uygun hazırlanmasını, aksi halde kapatılacağı vurgusunu taşımıştır.

6)24 Anayasası'nda yer almayan “hukuk devleti” ilkesi anayasal bir ilke olarak benimsenmiştir. Hukuk devletinin gerekli unsurları anayasada düzenlenmiştir.

7)Kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemek için daha önce mecliste olan bu yetki Anayasa Mahkemesi kurulmasıyla, AYM’ye verilmiştir.

8)Laiklik ilkesi muhafaza edilmiştir.

9)Sosyal devlet ilkesi anayasaya girmiştir. 1960 yılından sonra Devlet Planlama Teşkilatı ve OYAK kurulmuş olup, DPT, Anayasal bir kurum olarak düzenlenmiştir.

10)Temel Hak ve Hürriyetlerin yanında Sosyal ve İktisadi Haklar ile Siyasal Haklar da anayasadaki yerini almış ve üç bölüm altında düzenlenmiştir. Ayrıca temel hak ve hürriyetlerden yalnızca Türklerin değil, yabancıların da faydalanacağı vurgulanmıştır.

11)Kuvvetler Ayrılığı ilkesi benimsenmiş ve gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Parlamenter sistem benimsenmekle beraber yürütme yine yasamanın bir türevi olarak kalmıştır. Yargı bağımsızlığı güvence altına alınmış, ayrıca Yüksek Hakimler Kurulu kurulmuştur. Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay ve Uyuşmazlık Mahkemeleri yüksek mahkemeler adı altında sayılmış ve düzenlemiştir. Sayıştay ise yürütme bölümünde kalmıştır.

12)İki meclisli parlamenter sistem benimsenmiştir. Millet Meclisi'nin yanında Cumhuriyet Senatosu da yer almıştır.

13)Milli Güvenlik Kurulu ve Diyanet İşleri Başkanlığı anayasal bir kurum olarak düzenlenmiştir.

 


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık